یکشنبه, 09 خرداد 1395 17:02

مديريت دانش و رقابت‌پذيري تجاري

نگاه مبتني بر منابع، اين امکان را به ما مي‌دهد تا روش استفاده و ترکيب منابع توسط سازمان، عوامل دست‌یابی به مزيت رقابتي پايدار و ماهيت منابع مورد استفاده سازمان را به‌خوبي درک کنيم. در نگاه اين تئوري، سازمان به‌عنوان محل ذخيره منابع منحصربه‌فرد ولي با ویژگی‌ها و ماهیت‌هایی متفاوت از يکديگر است. منابع سازمانی در واقع دارایی‌های سازمان هستند که آن را در جهت طراحي و استقرار استراتژي‌هايي با هدف افزايش بهره‌وري و کارايي و در نهايت رشد قابليت رقابت‌پذيري سازمان، توان‌مند می‌سازد. اما آيا هر نوع منبع سازماني و با هر ويژگي، چنين اثري را دارد؟

منابع سازماني جهت ايجاد مزيت رقابتي پايدار بايستي يک‌سري ویژگی‌های معيني داشته باشند. به‌عنوان نمونه بارني (Barney 1991) معتقد است که براي اين‌کار منابع سازماني بايستي نادر، ارزش‌آفرين، بدون جايگزين و براي تقليد رقبا، مشکل باشند. هم‌چنين در سال 1989 ديريکس و کول اين ویژگی‌ها را براي منابع سازماني پيشنهاد مي‌کنند:
- منابع سازمان نبايستي تجاري شود، بلکه بايستي درون خود سازمان طراحي، توسعه و توليد شوند.
- در مقابل پیچیدگی‌های اجتماعي محيط بيروني، نقشي استوار و شايسته ايفا کند.
- منابع بايستي برخواسته از مهارت‌ها و تجربيات آموخته سازماني باشد.
- بايستي ثابت و پايدار باشد و با سازمان به محکمي گره بخورد.
- رشد و توسعه آن براساس روند گذشته معين شود. يعني برمبناي سطح يادگيري، سرمايه‌گذاري، ارزش سهام و فعالیت‌های پيشين رشد يابد.
با بررسي ویژگی‌های بيان شده به‌خوبي درمی‌یابیم که دانش سازماني يکي از منابع سازماني است که حائز چنين ویژگی‌هایی است.

مديريت استراتژيک و مديريت عملياتي

مديريت دانش سازمان‌ها عنصر اساسي در دست‌یابی و بقاي مزيت رقابتي در سازمان است. مفهوم مديريت دانش، گونه‌های متفاوتي از دانش جهت پشتيباني استراتژي کلان سازمان، ارزيابي وضعيت کنوني مديريت دانش، انتقال مباني دانش جاري در سازمان به پایگاه‌های جديد و قدرت‌مند دانش و جبران و اصلاح کمبودهاي موجود در اين حيطه، ارائه مي‌کند.
در تعريف ديگري از مديريت دانش، آن را مجموعه‌ای از فرايندها می‌دانند که نتيجه اين فرايندها توانمندسازي دانش جهت ايفاي نقش کليدي در ايجاد ارزش افزوده و ارزش توليدي است. گاروين (1994) در اين رابطه عقيده دارد که مديريت دانش تنها شامل فرايندهاي خلق، اکتساب و انتقال دانش نيست، بلکه علاوه بر این‌ها، عهده‌دار انعکاس دانش‌های جديد در رفتار سازمان نيز هست.

گام‌های مديريت دانش

اهدافي که استراتژي سازماني از رهگذر مديريت دانش دنبال می‌کند با اجراي چهار گام اساسي به‌دست می‌آید که در حقيقت گام‌های فرايند مديريت دانش را تشکيل مي‌دهند:

1. ايجاد و يا گردآوري دانش
2. ساختاردهي و ارزش‌بخشي به دانش جمع‌آوري شده
3. انتقال و تبادل دانش
4. ايجاد ساز و کارهاي مناسب جهت بهره‌گيري و استفاده مجدد از اين دانش چه در بعد فرد و چه در قالب گروه‌های درون‌سازماني.

  « کتاب مدیریت نوین صفحه 64»
 

نظر دادن

ارسال نظر